NHỮNG ĐIỀU CẦN THIẾT CHUẨN BỊ CHO HÔN NHÂN

Câu 1: Hãy nêu một số đặc điểm cơ bản và vai trò của tình yêu?

Trả lời:

* Một số đặc điểm cơ bản của tình yêu:

- Sự cuốn hút lẫn nhau giữa hai người khác giới, biểu hiện ở sự nhớ nhung da diết khi thiếu vắng nhau.

- Sự đồng cảm sâu sắc giữa hai người trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau.

- Sự quan tâm sâu sắc lẫn nhau và có thái độ trách nhiệm cao trong quan hệ.

- Lòng chung thủy, sự tin cậy, chân thành và tôn trọng lẫn nhau.

- Tình yêu là thứ duy nhất không thể chia sẻ, không có hai tình yêu thật sự song song tồn tại trong cùng một thời gian.

- Tình yêu phát triển cao độ thường nảy sinh nguyện vọng muốn hòa nhập vào nhau trọn vẹn, không chỉ tâm hồn mà cả thể xác. Nhu cầu có quan hệ tình dục là đặc điểm khác nhau giữa tình yêu và tình bạn khác giới.

* Vai trò của tình yêu:

- Tình yêu là một trong những cơ sở vững chắc cho hôn nhân và hạnh phúc gia đình. Chỉ có tình yêu mới thúc đẩy hai con người tự nguyện chung sống và cùng nhau gánh chịu những khó khăn của cuộc sống, mới cảm nhận được hạnh phúc lớn lao, không chỉ “chia ngọt sẻ bùi” mà chia sẻ cả nỗi đắng cay.

- Tình yêu giúp cho con người hoàn thiện hơn, vị tha, nhân ái và giàu sức sống hơn.

- Tình yêu phát triển theo hướng tiêu cực như yêu vì vụ lợi, yêu vội, yêu gấp hoặc tình yêu ngộ nhận... đều dẫn đến những hậu quả nặng nề, gây nên những nỗi bất hạnh lớn cho cả hai bên.

Câu 2: Tình yêu như thế nào được coi là một tình yêu lành mạnh?

Trả lời: Tình yêu lành mạnh khi có đủ các yếu tố sau:

- Tôn trọng người mình yêu: Cần nhìn nhận người yêu có các cá tính riêng, không nên bắt người yêu phải theo ý mình; hiểu và thông cảm với các mối quan hệ của người yêu, không cấm đoán hoặc ghen tuông.

- Phải biết tôn trọng bản thân: Mỗi người có một cá tính riêng với cách suy nghĩ, cách nhìn nhận, cách phản ứng riêng biệt trong từng hoàn cảnh. Hãy luôn sống là mình, như vậy sẽ thật sự chân thành với người mình yêu.

- Biết chia sẻ: Cùng nhau chia sẻ mọi nỗi vui buồn không chỉ là niềm hạnh phúc hiện tại mà còn là tình cảm gắn bó lâu dài.

- Luôn đem lại hạnh phúc cho nhau: Cần quan tâm và giúp đỡ nhau đạt được những điều mong muốn trong cuộc sống và tạo cho nhau những niềm vui hằng ngày.

- Chung thủy: Khi đã yêu ai, phải trao cả tình yêu và trái tim cho người đó. Trong cuộc sống, đôi khi tình yêu, cuộc sống gia đình dường như nhàm chán, có lúc lại xao xuyến bởi một “bóng hình khác”, song đó chỉ là giây phút thoáng qua và bạn cần khôi phục lại tình yêu thuở ban đầu để duy trì, vun đắp, tái tạo sức sống mãnh liệt của tình yêu.

Câu 3: Để ngọn lửa tình yêu luôn tỏa sáng sau khi kết hôn, bạn nên làm gì?

Trả lời: Để ngọn lửa tình yêu luôn tỏa sáng sau khi kết hôn, bạn nên làm những điều sau:

1. Tôn trọng lẫn nhau:

Dù đã là vợ chồng nhưng mỗi người vẫn là một cá thể riêng biệt, cần giữ những bí mật nho nhỏ để tạo sự chú ý, khêu gợi sự khám phá ở người bạn đời. Vợ chồng không nên quá suồng sã tới mức bỗ bã, thô thiển trong cách ứng xử với nhau và dù hai người có những quan điểm trái ngược nhau thì đừng vội cho rằng ý kiến của mình chắc chắn đúng, phải bình tĩnh suy xét và tôn trọng ý kiến của nhau.

2. Biết quan tâm và chia sẻ lẫn nhau:

- Những cử chỉ chăm sóc, quan tâm luôn là thứ “gia vị” cần thiết đối với tình yêu. Biết lắng nghe, chia sẻ động viên mỗi khi bạn đời gặp khó khăn sẽ tạo cho họ cảm giác luôn có một chỗ dựa, một nguồn sức mạnh.

- Sự quan tâm, chăm sóc bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như gọi điện cho nhau mỗi khi đi xa, mua tặng một quyển sách, một đĩa nhạc hợp sở thích... là những hành động rất cụ thể và có ý nghĩa đối với bạn đời.

- Quan tâm và chia sẻ không có nghĩa là quá tò mò về cuộc sống của nhau. Hãy tôn trọng những góc riêng tư nếu chúng không làm ảnh hưởng tới tình yêu của bạn.

3. Nên dành thời gian cho nhau.

4. Làm mới tình yêu.

Làm mới tình yêu không phải là sự thay đổi hoàn toàn mà hoàn thiện thêm, làm mới thêm những gì đã có sẵn và tạo ra những bất ngờ đối với bạn đời. Tuy nhiên, nên tránh sự thay đổi quá đột ngột hoặc khác hẳn con người của mình.

Sự làm mới tình yêu có thể chỉ là những nụ cười, những câu nói đùa vui nhộn để xóa tan sự căng thẳng và buồn phiền. Đây cũng chính là cách tốt nhất để bạn “trẻ hóa” chính mình để luôn cảm thấy tình yêu như những ngày đầu.

5. Tạo điều kiện để giúp nhau hoàn thiện.

Nếu người bạn đời ham thích học tập, hãy động viên anh ấy/cô ấy học thêm những kiến thức mới, Nếu bạn không có được trình độ học vấn, nghề nghiệp tốt như bạn đời của bạn, không nên mặc cảm và hãy chia sẻ những tâm tư của mình để nhận được sự cảm thông và tìm cách giúp nhau khắc phục hạn chế để hoàn thiện bản thân mình. Người bạn đời nên góp ý một cách trung thực và chân thành nhất.

6. Cùng tin tưởng lẫn nhau.

Tình yêu thường gắn với tâm lý sở hữu, đặc biệt khi đã kết hôn chúng ta chỉ muốn người đó thuộc về riêng mình. Tuy nhiên trong cuộc sống, ai cũng cần có những mối quan hệ khác nhau và cần phải duy trì những mối quan hệ ấy, vì vậy bạn nên chủ động chia sẻ về những mối quan hệ của mình, đồng thời lắng nghe những mối quan hệ của bạn đời để thêm hiểu cuộc sống và những mối quan hệ của nhau, cùng tạo ra sự tin tưởng lẫn nhau và tạo nên nền móng vững chắc để hôn nhân được hạnh phúc.

7. Chung thủy.

Để tạo dựng lòng tin thì không gì tốt hơn sự chung thủy. Đôi khi chúng ta gặp những người có những điểm tốt hơn người bạn đời của mình và có sự so sánh. Nhưng không thể chỉ vì những xúc cảm thoáng qua mà từ bỏ một người đã hết lòng yêu thương, chia sẻ, hy sinh vì mình.

Sự chung thủy không phải là sợi dây trói buộc con người mà là tấm lòng của những người yêu nhau đối với nhau. Cho dù xã hội ngày nay đã biến đổi nhưng sự chung thủy vẫn là yếu tố quan trọng, quyết định sự tồn tại của tình yêu và hôn nhân. Điều này hầu như đúng với mọi dân tộc, mọi thời đại.

8. Học cách hy sinh.

Trong mỗi người đều tồn tại ít nhiều sự ích kỷ, để duy trì tình yêu, sự hy sinh là rất cần thiết. Hôn nhân là sự kết hợp của hai nửa hoàn toàn khác nhau. Chỉ có sự hy sinh mới xóa bỏ được những khoảng cách này. Sự hy sinh nên đến từ hai phía. Nếu chỉ một người luôn nhường nhịn thì người kia dễ nảy sinh ý nghĩ mình luôn đúng và được hưởng những gì tốt đẹp hơn. Hy sinh không phải là yếu thế. Hãy gánh cho nhau những gánh nặng và cùng nhau chia sẻ những niềm vui để cùng có được hạnh phúc. Hy sinh là biểu hiện cao nhất của sự hiểu biết và sự nhường nhịn.

9. Biết cách dàn xếp.

Sự thỏa hiệp trong hôn nhân giúp cho cuộc sống của bạn tốt đẹp hơn. Khi có những bất đồng, xung đột, hãy biết cách dàn xếp một cách khôn khéo. Người nào sai thì hãy nhận khuyết điểm và người đúng hãy bao dung.

10. Biết cách tha thứ.

Sự tha thứ giúp cho tâm hồn bạn thanh thản và yên bình, bởi nếu cố chấp, không tha thứ thì bạn chỉ thấy mệt mỏi và day dứt mà thôi. Song tha thứ không dễ dàng bởi khi bị tổn thương, chúng ta thường rất khó quên, đặc biệt là nếu lại do bạn đời của mình gây ra. Nếu không thể quên ngay được thì bạn cũng không nên nhắc lại những lỗi lầm của bạn đời. Hãy rộng lòng với bạn đời của mình. Tha thứ chính là một trong những bí quyết giữ gìn hạnh phúc.

Câu 4: Tảo hôn là gì? Làm gì để phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng tảo hôn trong gia đình?

Trả lời:

Tảo hôn: là hiện tượng nam, nữ lập gia đình trước độ tuổi kết hôn (nam dưới 20 tuổi, nữ dưới 18 tuổi).

Để phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng tảo hôn trong gia đình cần làm những việc sau:

* Cha mẹ và con cần có nhận thức đúng đắn về hôn nhân, gia đình và những vấn đề liên quan.

* Cha mẹ cần chủ động thực hiện việc giáo dục tiền hôn nhân cho con, bao gồm:

- Giáo dục kiến thức và kỹ năng sống, đặc biệt là trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.

- Cha mẹ nên chủ động cung cấp cho trẻ kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản/ sức khỏe tình dục cho các em. Đề làm được điều này, cha mẹ cần:

+ Cha mẹ cần bổ sung kiến thức cho chính bản thân trước khi nói chuyện với con, từ những biểu hiện sinh lý bình thường của tuổi dậy thì cho đến đại dịch HIV/AIDS hay các bệnh lây qua đường tình dục.

+ Hãy bắt đầu cung cấp kiến thức này từ sớm vì trẻ em ở tuổi 14 đã có nhiều hiểu biết về giới.

+ Quan tâm đến trẻ và các mối quan hệ của trẻ: Khi đến tuổi dậy thì, các em thường ngại ngùng khi chia sẻ với cha mẹ những điều riêng tư, thầm kín của mình, đặc biệt là sự phát triển tâm sinh lý cũng như những mối quan hệ bạn bè thân thiết. Vì vậy cha mẹ nên gợi mở, trò chuyện thân mật với con như khi chúng còn nhỏ.

+ Vượt qua ngại ngùng khi nói chuyện với con về giới tính, sức khỏe sinh sản.

+ Lắng nghe: Cha mẹ đừng vội lấn át bọn trẻ nếu như vấn đề đang được đề cập đến, theo chúng là đúng nhưng bạn biết là sai. Các em đang học cách hình thành quan điểm riêng. Hãy lắng nghe và giúp con tự hiểu ra rằng quan điểm của chúng như vậy là chưa đúng.

Câu 5: Trước khi tiến đến hôn nhân, các bạn trẻ nên làm gì?

Trả lời: Trước khi tiến đến hôn nhân, các bạn trẻ nên:

- Mỗi bên cần có thời gian tìm hiểu nhau để hiểu rõ về người bạn đời của mình (nhân cách, lối sống, tính tình, hoàn cảnh gia đình, hoàn cảnh kinh tế, đặc điểm về nhân thân, đạo đức, tác phong...). Điều này sẽ giúp cuộc sống hôn nhân tốt đẹp hơn, dễ dàng cảm thông, chia sẻ, hi sinh, chịu đựng lẫn nhau và sẵn sàng tha thứ cho nhau khi các bên có khuyết điểm, lỗi lầm về sau này.

- Nên có nghề nghiệp, việc làm với mức thu nhập ổn định; có kiến thức về đời sống vợ chồng, biết nuôi dạy con, sinh đẻ có kế hoạch; tự hoàn thiện mình trong giao tiếp ứng xử.

- Thiết lập và phát triển các mối quan hệ mới với những người trong gia đình, những người thân trong họ hàng của hai bên nhằm tạo sự thông cảm, hiểu biết và hỗ trợ tích cực của họ cho cuộc sống gia đình sau này.

- Học tập kinh nghiệm của các bậc cha mẹ về đối nhân xử thế, phương pháp quản lý chi tiêu trong gia đình, từ những việc như mua sắm đồ gia dụng thiết yếu đến việc chi tiêu hàng ngày.

- Biết tổ chức những bữa cơm gia đình đơn giản, đủ dinh dưỡng, ngon miệng, sạch sẽ, hợp khẩu vị và sở thích của vợ chồng. Đây là yếu tố không nhỏ tạo nên hạnh phúc gia đình bền vững sau này.

- Tìm hiểu các vấn đề về sức khỏe sinh sản như: Kế hoạch hóa gia đình; Làm mẹ an toàn (chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai, khi đẻ, sau đẻ; chăm sóc sơ sinh và trẻ em); Tránh mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai an toàn; Dự phòng và điều trị các nhiễm khuẩn đường sinh sản, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS; sức khỏe tình dục, sự hài hòa trong đời sống tình dục vợ chồng.

- Cần kiểm tra tổng thể về sức khỏe trước khi kết hôn.

- Phải có sự công nhận kết hôn của UBND xã (phường, thị trấn).

Câu 6: Khi bước vào cuộc sống hôn nhân, bạn trẻ có quan hệ mới là trở thành nàng dâu và chàng rể. Học làm một nàng dâu, chàng rể hiếu thảo như thế nào? Nàng dâu, chàng rể cần chú ý điều gì?

Trả lời:

* Học làm một nàng dâu, chàng rể hiếu thảo như sau:

- Tìm hiểu kỹ gia đình hai bên: Cần tìm hiểu kỹ hoàn cảnh gia đình, tính cách, thói quen, sở thích... của các thành viên trong gia đình; thái độ của họ đối với bạn, để biết cách ứng xử khéo léo, gây thiện cảm với mọi người. Đồng thời xác định rõ vai trò của mình trong gia đình chồng/vợ, gắn bó suốt đời với nhà chồng/vợ với tư cách một người con.

- Độc lập với cha mẹ đôi bên khi có gia đình riêng: Khi đã xây dựng gia đình cần độc lập về kinh tế, tình cảm và những quyết định riêng của hai vợ chồng; không dựa dẫm, ỷ lại, quá lệ thuộc vào bố mẹ.

- Tôn trọng và quan tâm đến gia đình đôi bên:

+ Hòa mình vào gia đình chồng/vợ, gần gũi, cảm thông và có tinh thần trách nhiệm. Luôn tôn trọng dù bố mẹ chồng/vợ có quan niệm sống, cách cư xử và thói quen không như mong muốn của mình.

+ Kính trọng, yêu quý, lễ phép, hiếu thảo với bố mẹ chồng/vợ. Vui vẻ tiếp thu giúp đỡ có thiện chí của bố mẹ chồng/vợ. Sống chan hòa, chân thành, gần gũi với anh chị em, họ hàng nội ngoại. Nếu ở riêng, hãy thường xuyên cùng chồng/vợ và các con tới thăm ông bà hoặc gọi điện, viết thư thăm hỏi và quan tâm trong các dịp lễ, Tết...

+ Thường xuyên quan tâm đến sức khỏe, tình cảm, sở thích, thậm chí cả thói quen của bố mẹ chồng/vợ. Không phê phán, ép các cụ phải thay đổi theo ý bạn. Biết giữ thể diện cho gia đình chồng/vợ trong mọi hoàn cảnh; không chê bai, nói xấu.

- Chủ động, thành tâm xây dựng mối quan hệ tốt đẹp: Sẵn sàng lắng nghe sự góp ý của bố mẹ, anh chị em chồng/vợ về những vấn đề trong gia đình mà mình chưa quen, chưa hiểu; đồng thời bày tỏ chính kiến một cách khôn khéo. Nếu có sai lầm, bạn cần thừa nhận và sửa sai.

* Nàng dâu, chàng rể cần chú ý điều sau:

- Nếu sống chung cùng gia đình chồng/vợ, bạn cần biết sắp xếp công việc khoa học, dành thời gian làm việc nhà cùng các thành viên khác, không ỷ lại cho ông bà hoặc ôm đồm làm hết.

- Biết tổ chức cuộc sống gia đình ấm cúng, yên vui, giữ gìn kỷ cương, thường xuyên xin ý kiến của ông bà về những công việc trong gia đình, tôn trọng những kinh nghiệm của các cụ.

- Tế nhị khi biểu hiện tình cảm với chồng/vợ trước mặt bố, mẹ. Sự gần gũi, thái quá của bạn với chồng/vợ có thể không quen dưới con mắt của các cụ, hơn nữa dễ nảy sinh “tình yêu ghen tuông” của các bà mẹ.

- Nếu bất đồng với ông bà trong giáo dục con, bạn hãy biết nhân nhượng, thuyết phục thay vì tranh cãi, cấm đoán, phủ nhận tình yêu và sự quan tâm, chăm sóc của ông bà dành cho cháu.

- Khi có vấn đề bất đồng với gia đình chồng/vợ, không nên nói xấu, kích bác mà cần bình tĩnh, thiện chí cùng chồng/vợ tìm cách tháo gỡ.

- Không góp ý về nếp sống, thói quen của gia đình chồng/vợ hoặc cố gắng cải tạo thói quen đó theo ý mình.

- Không cãi nhau đặc biệt là phàn nàn thói hư tật xấu của bạn đời trước mặt các thành viên trong gia đình nhà chồng/vợ.

- Không bao giờ bắt bạn đời phải lựa chọn giữa vợ/chồng với bố mẹ. Đừng đổ lỗi cho cha mẹ bên nào khi vợ chồng có mâu thuẫn mà hãy tìm cách giải quyết.

- Khi chưa hiểu gia đình chồng/vợ, không nên có định kiến. Hãy tin rằng theo thời gian, nếu bạn có thành tâm và biết cách cư xử, bạn sẽ có được mối quan hệ tốt đẹp với gia đình chồng/vợ. Nếu có vấn đề đừng vô tư đứng ngoài cuộc, biết mà im lặng hoặc nghiêng hẳn theo bố mẹ hoặc theo vợ/chồng. Sự khôn khéo trong cách xử lý khách quan của bạn là sợi dây tình cảm duy nhất kéo vợ hoặc chồng và các thành viên khác trong gia đình mình xích lại gần nhau hơn.

Câu 7: Để thực hiện tốt vai trò làm cha mẹ, bạn nên rèn luyện những kỹ năng nào?

Trả lời: Để thực hiện tốt vai trò làm cha mẹ, bạn nên rèn luyện những kỹ năng sau:

* Biết xây dựng bầu không khí gia đình đầm ấm, yêu thương, hạnh phúc, bình yên để làm bệ phóng cho các con phát triển. Điều này rất quan trọng đối với việc hình thành và phát triển nhân cách của các con.

* Biết phát hiện tiềm năng, bồi dưỡng và giáo dục con phát triển toàn diện:

- Dạy con tính trung thực, công bằng, không vị kỷ; biết đối mặt với thử thách để ứng phó với những khó khăn của cuộc sống; biết bày tỏ tình cảm và quan tâm, chăm sóc tới mọi người.

- Giúp các con tự nhận thức quyền và trách nhiệm của mình đối với gia đình và xã hội, không phân biệt quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của con trai hay con gái.

- Xây dựng và củng cố sự tự tin, lòng tự trọng của các con.

- Phát hiện, khơi gợi để các con được bộc lộ tiềm năng; tạo cơ hội và điều kiện tốt nhất giúp các con được tự khẳng định, được phát triển đầy đủ năng lực theo sở thích của mình, cho dù điều đó khác với ý muốn của cha mẹ.

- Đánh giá đúng năng lực, tôn trọng giá trị, vị thế của con trai và con gái như nhau. Giúp con rèn luyện tính tự lập, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ.

* Lắng nghe và tôn trọng các quyết định của con:

- Tạo cơ hội, điều kiện và khuyến khích các con bày tỏ những tâm tư, nguyện vọng của mình. Biết lắng nghe để thấu hiểu những tâm tư, tình cảm, mong muốn... của con để cùng chia sẻ, hỗ trợ và gợi ý giúp các con giải quyết hợp lý những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống.

- Giúp con biết xác định mục tiêu và quyết tâm thực hiện những điều chúng mong muốn.

- Xác định cha mẹ phải vừa là người thầy, vừa là người bạn tâm tình của các con.

- Tôn trọng nhân cách, phẩm giá, sự tự do; những ước mơ, suy nghĩ, ý tưởng... của con nhằm khơi dậy hoài bão, nuôi dưỡng lòng quyết tâm, ý chí vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống.

- Luôn lắng nghe, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn của con.

* Xây dựng và duy trì kỷ luật như một công cụ giáo dục:

- Không áp đặt kỷ luật mà cùng con thảo luận để thống nhất các quy tắc sống của gia đình; đồng thời cũng phải tôn trọng nhân cách và sự tự do của các cá nhân.

- Cần làm gương cho các con và không quá cứng nhắc trong việc áp dụng quy tắc, mà sẵn lòng thay đổi cho phù hợp.

- Cần khen ngợi và khiển trách con đúng lúc giúp trẻ tự tin, hạnh phúc; giúp con phân biệt được điều phải – trái, đúng – sai, sống có trách nhiệm và vượt qua được lỗi lầm.

- Cần phải kiên định, nhất quán và có sự thống nhất giữa cha và mẹ khi thực hành kỷ luật. Không quá dễ dãi hoặc quá nghiêm khắc. Tránh mọi hình thức bạo lực, chửi mắng, xúc phạm nhân cách của con.

Câu 8: Cha mẹ cần tránh những vấn đề gì trong việc chăm sóc và giáo dục con?

Trả lời: Những điều cha mẹ cần tránh trong chăm sóc và giáo dục con:

- Chăm sóc con tận tình thái quá: Việc quá nuông chiều và đáp ứng mọi đòi hỏi của trẻ sẽ khiến trẻ chỉ biết hưởng thụ, đòi hỏi; sống ích kỷ, thiếu trách nhiệm với cha mẹ, gia đình và với cả chính mình. Trẻ rất dễ vấp ngã, dễ bị lôi kéo và dễ mắc các tệ nạn xã hội khi hòa nhập cộng đồng.

- Ít quan tâm đến đời sống tình cảm và tinh thần của con: Nên dành thời gian trò chuyện, tâm tình để hiểu những suy tư, tình cảm; cũng như những băn khoăn, lo lắng của con, đặc biệt là khi chúng đến tuổi dậy thì. Các con sẽ không cảm thấy đơn độc, lúng túng và trầm cảm.

- Quá kỳ vọng vào con: Không nên nhồi nhét, bắt con tham gia vào quá nhiều hoạt động vì sẽ biến trẻ thành một người máy, mệt mỏi, căng thẳng và trầm uất. Hãy bắt đầu từ những năng lực cụ thể của con, dành thời gian để chúng được vui chơi, giải trí thoải mái theo sở thích của mình.

- Dạy bảo không cụ thể hoặc hướng dẫn mơ hồ: Không nên ra lệnh hoặc bắt con phải làm việc này, việc khác mà không nói rõ lý do hoặc hướng dẫn cụ thể, rõ ràng.

- Cãi nhau trước mặt các con: Dù nóng giận đến mấy, bạn cũng cần phải biết kiềm chế, tế nhị với vợ hoặc chồng; không gào thét, trút giận lên nhau trước mặt con.

- Áp đặt con theo ý muốn chủ quan của cha mẹ sẽ làm thui chột tiềm năng của các con.

Câu 9: Người cha có vai trò như thế nào trong gia đình?

Trả lời: Vai trò của người cha trong gia đình:

* Người cha có vai trò trụ cột trong gia đình. Vai trò này được thể hiện như sau:

- Người cha phải kiếm sống, bảo vệ, chăm sóc các thành viên trong gia đình.

- Người cha đưa ra định hướng tổ chức các hoạt động cho các thành viên trong gia đình.

- Người cha là người có trách nhiệm đưa ra quyết định các vấn đề của gia đình trên cơ sở tham khảo ý kiến các thành viên trong gia đình.

- Giáo dục con, răn đe, uốn nắn, rèn giũa đứa trẻ vào kỷ luật, chăm lo đến sự phát triển của chúng.

* Người cha có vai trò nuôi dưỡng, chăm sóc con. Người chồng tuy ít tham gia chăm sóc con hơn vì những vai trò xã hội mà họ phải đảm nhận, nhưng sự quan tâm và tình cảm của người cha dành cho con sẽ có lợi cho sự cân bằng về tâm lý, tình cảm và sự hình thành nhân cách của trẻ.

* Người cha có vai trò giáo dục con, thể hiện:

- Vai trò giới: Ngay từ nhỏ, đứa con đã chịu sự giáo dục của cha rất sâu sắc. Khi có một tình huống xảy ra, tùy theo sự có mặt của người cha hoặc người mẹ mà đứa trẻ có những phản ứng khác nhau. Nếu có mẹ ở bên, nó tỏ ra sợ hãi nhưng có cha nó sẽ can đảm hơn. Như vậy, người cha sẽ tạo ra hoàn cảnh giúp con tự khẳng định mình hơn. Những bé trai thiếu bố thường thể hiện nam tính nghèo nàn hơn và trong các mối quan hệ, chúng cũng thường thể hiện cảm xúc ít hơn so với những trẻ trai có bố.

- Vai trò hình mẫu người chồng/người cha/người cung cấp nguồn sống: Người đàn ông có nhiệm vụ chăm lo cho gia đình về nhiều mặt trong cuộc sống, vì vậy tự nhiên họ đã được trao cho sức mạnh về thể chất, tính độc lập, lòng dũng cảm và khả năng sáng tạo. Trong xã hội hiện đại, việc làm chồng, làm cha đòi hỏi kiến thức và sự nỗ lực không mệt mỏi của người đàn ông. Vì vậy, khi người đàn ông thực hiện tốt các chức năng đó, người cha đã trở thành hình mẫu cho đứa con của mình noi theo.

- Vai trò thể hiện kỹ năng tự kiểm soát hành vi. Hành vi của người cha ảnh hưởng trực tiếp đến con theo nhiều khía cạnh khác nhau, thể hiện như sau:

+ Khả năng giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng tốt hơn nhờ có sự tự tin trước khó khăn; sự tin tưởng vào những suy nghĩ và khả năng thử nghiệm cái mới.

+ Khả năng thể hiện sự gắn bó về mặt cảm xúc đối với những người khác và tự kiểm soát trong các hoàn cảnh xã hội khác nhau tốt hơn.

+ Khả năng nhìn nhận, thể hiện cảm xúc trước nhu cầu của người khác.

- Vai trò hình thành một số phẩm chất đạo đức

+ Tinh thần trách nhiệm, tính tự lập: Khi chơi đùa với con, người cha thường thiên về việc tổ chức các cuộc thi đua, khuyến khích con phát huy tính độc lập, dám đối mặt với thách thức và chấp nhận mạo hiểm. Vì vậy lòng tự tin, tính tự lập của trẻ được nâng lên.

+ Trí thông minh, kỹ năng giải quyết vấn đề.

- Vai trò định hướng nghề nghiệp, định hướng việc làm cho con.

+ Người cha thường có khả năng phân tích, đánh giá năng lực của con và tình hình kinh tế của đất nước để tìm ra một giải pháp thích hợp cho con.

+ Ý kiến của người cha thường có tính chất quyết định và bao giờ cũng được tôn trọng; uy tín của người cha bao giờ cũng cao hơn các thành viên khác. Mọi người trong gia đình thường tin tưởng vào khả năng xét đoán của người cha.

+ Mối quan hệ xã hội rộng rãi của người cha là điều kiện thuận lợi cho việc định hướng nghề nghiệp cho con bởi họ có thể nhận được nhiều lời khuyên, góp ý của bạn bè, đồng nghiệp về vấn đề đó.

Câu 10: Người mẹ có vai trò như thế nào trong gia đình?

Trả lời: Vai trò của người mẹ trong gia đình:

1. Xác định làm mẹ là thực hiện sứ mệnh thiêng liêng nhất mà tạo hoá đã trao cho người phụ nữ bởi phụ nữ là người thực hiện thiên chức cao quý là sinh thành, nuôi dưỡng và giáo dục con. Quan hệ mẹ – con bắt đầu từ khi người phụ nữ mang thai. Trong suốt quá trình đó người mẹ có quan hệ với con về mặt sinh lý và tâm lý, chuẩn bị để đón đứa con ra đời.

2. Vai trò của người mẹ trong việc chăm sóc, giáo dục con:

a. Vai trò nuôi dưỡng, chăm sóc con.

Người mẹ thường gần gũi, trò chuyện, trao đổi với con về những suy nghĩ, ý tưởng, tình cảm của chúng; quan tâm đến nhu cầu vật chất và tình cảm của chúng. Tình yêu của người mẹ là sự khoan dung, âu yếm.

b. Vai trò là hình mẫu.

Các bạn gái thường coi người mẹ là hình mẫu về vai trò của người phụ nữ. Người mẹ có ảnh hưởng quan trọng đến việc hình thành sự quan tâm đến người khác giới ở con trai và sự hình thành nữ tính ở con gái. Cách ứng xử, tấm lòng và sự quan tâm của người mẹ đối với người khác sẽ là hình mẫu, có tác dụng giáo dục nữ tính rất tốt cho con gái. Vì vậy người mẹ có vai trò đặc biệt trong việc chuẩn bị cho con gái trở thành người vợ, người mẹ tốt.

c. Vai trò giáo dục và hình thành quan hệ mẹ – con.

Khi giáo dục con, người mẹ thường nói cho con hậu quả của các hành vi xấu. Khi trẻ phải thực hiện một nhiệm vụ mới, người mẹ thường dạy cho con những kỹ năng hành động, cung cấp nhiều thông tin hơn cho con và có cách giám sát thường xuyên hơn.

Sự hỗ trợ về mặt nhận thức và tình cảm của người mẹ là rất quan trọng trong việc giáo dục đứa trẻ nhằm phát triển “hành vi tự điều chỉnh”. Sự hỗ trợ về mặt tình cảm của người mẹ sẽ thúc đẩy đứa trẻ cố gắng nhiều hơn trong học tập. Người mẹ khuyến khích tính tự lập của trẻ sẽ giúp trẻ tự tin và đạt được những kết quả học tập tốt hơn.

d. Vai trò hình thành một số phẩm chất đạo đức

Người mẹ là nhà giáo dục đạo đức đầu tiên và suốt đời của các con mình. Khi quản lý, đưa con vào kỷ luật, người mẹ thường linh hoạt và thông cảm với con hơn so với cha. Người mẹ thường dùng tình cảm dịu dàng, tấm lòng nhân ái, bao dung của mình để tác động đến con và điều này thường có hiệu quả rất cao.

Thực hiện những chức năng chính là người nội trợ đảm đang; người quản lý kinh tế gia đình, người mẹ bộc lộ đầy đủ phẩm chất của người lao động như đảm đang, kiên trì, cẩn thận, chu đáo, ngăn nắp, cần cù... Tấm gương sáng về lòng yêu lao động tạo cho người mẹ khả năng giáo dục con. Chính trên cơ sở đó sẽ dần dần hình thành và phát triển ở con tình yêu đối với lao động.

                                              Mai Lý
                                                        Biên soạn